Polacy stworzyli olbrzymią bazę danych oddziaływania leków psychotropowych na EEG

10 sierpnia 2026, 10:21

Leki psychotropowe od dekad stanowią podstawę leczenia zaburzeń psychicznych, jednak sposób, w jaki dokładnie wpływają na aktywność elektryczną mózgu, nigdy wcześniej nie został zbadany na tak dużą skalę. Zespół naukowców – w składzie Magdalena Szponar, Patrycja Dzianok, Bartłomiej Gmaj, Wojciech Jernajczyk i Jan Kamiński – z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Nenckiego PAN, Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Instytutu Psychiatrii i Neurologii oraz SUNY Upstate Medical University, przeanalizował ponad 24 tysiące zapisów EEG pochodzących z dwóch warszawskich szpitali psychiatrycznych. Wyniki tej pracy, opublikowane w czasopiśmie eBioMedicine, tworzą największy jak dotąd atlas neurofizjologicznych „podpisów" głównych klas leków psychotropowych.



Czym jest SIBO i jak wyglądają objawy?

5 sierpnia 2026, 15:29

Wzdęcia, bóle brzucha, przewlekłe biegunki lub zaparcia - jedną z możliwych przyczyn tych dolegliwości jest SIBO, szczególnie u osób z czynnikami ryzyka. Jego objawy mogą przypominać zespół jelita drażliwego, a oba zaburzenia mogą również współistnieć. Dowiedz się, czym jest przerost bakteryjny jelita cienkiego, jakie daje objawy i w jaki sposób można go zdiagnozować.


Blaszki mitochondrialne – nowy typ patologii w mózgach chorych na Alzheimera

5 sierpnia 2026, 09:31

Choroba Alzheimera od dekad kojarzona jest przede wszystkim z blaszkami amyloidowymi i splątkami neurofibrylarnymi. Jednak terapie celujące w białko amyloidowe beta przynoszą jedynie ograniczone korzyści kliniczne, a choroba wciąż pozostaje nieuleczalna. Xiuli Dan oraz zespół badaczy z National Institute on Aging (NIH) oraz University of Minnesota, kierowany przez Vilhelma Bohra i Paula Robbinsa, opisali w Nature Neuroscience zupełnie nowy typ zmian patologicznych w mózgu — tzw. blaszki mitochondrialne (mitochondrial plaques, MP).


Nowa metoda na niegojące się rany? Biofilm bakteryjny kontra... eksplodujące bąbelki

13 lipca 2026, 07:20

Niegojące się rany stanowią poważny problem współczesnej medycyny. Problem, który dotyka milionów ludzi: diabetyków, osób starszych, pacjentów po urazach. W większości przypadków winny jest biofilm. To śluzowata kolonia bakterii, często wielu gatunków naraz, otoczona gęstą, samodzielnie wytwarzaną warstwą ochronną. Ta warstwa działa jak tarcza. Blokuje dostęp antybiotyków i komórek układu odpornościowego do bakterii. Im dłużej biofilm się rozwija, tym mniej przypomina luźną maź, a bardziej elastyczny, wytrzymały materiał, niemal jak żel o własnej sprężystości i odporności mechanicznej.


Włókna nerwowe mogą spowalniać rozrost czerniaka

5 maja 2026, 09:26

Włókna nerwowe w guzach czerniaka mogą spowalniać wzrost nowotworu, donoszą naukowcy z Weill Cornell Medicine na łamach pisma Neuron. Badacze wykorzystali mysie modele ludzkiego nowotworu, by zbadać wpływ nerwów na rozwój guza. Odkryli, że włókna nerwowe układu współczulnego, często obficie występujące w guzach, mogą blokować wzrost guza lokalnie zmniejszając liczbę wspierających go makrofagów. Układ nerwowy jest tradycyjnie uznawany za element napędzający wzrost nowotworów. Odkryliśmy, że w pewnych sytuacjach może je hamować.


Raport o stellaratorach. Kiedy możemy liczyć na fuzję jądrową?

29 kwietnia 2026, 14:15

Świat wciąż czeka na fuzję jądrową i wciąż nie może się jej doczekać. Najbardziej znanym projektem jest budowany we Francji tokamak ITER. Ruszy za około 10 lat. Jednak ITER to reaktor badawczy. Ma dopiero dostarczyć danych do zbudowania pierwszej elektrowni demonstracyjnej, która prześle energię do sieci. Konkurencyjnym dla tokamaków rozwiązaniem są stellaratory. Niedawno informowaliśmy, że stellarator, w który zainwestowała Polska, pokonał tokamaki w kluczowym parametrze fuzji jądrowej, a nieco wcześniej rozwiązano w nim ważny problem od dekad trapiący stellaratory – znaleziono sposób na załatanie „magnetycznej butelki”


Wymaz z nosa pozwoli na wczesną diagnostykę choroby Alzheimera?

19 marca 2026, 08:51

Choroba Alzheimera dotyka milionów ludzi na całym świecie, ale jej diagnostyka na najwcześniejszych etapach – kiedy leczenie daje najlepsze rezultaty – jest niezwykle trudna. Być może uda się to zmienić dzięki odkryciu dokonanemu przez naukowców z Duke University Health System (Duke Health). Zauważyli oni, że pobierając wymaz z nosa można pobrać próbki z wczesnymi zmianami biologicznymi powiązanymi z alzheimerem. Próbki te są dostępne jeszcze zanim pojawią się pierwsze problemy z myśleniem czy pamięcią.


Antybiotyki mogą na lata zmieniać mikrobiom jelit. To zwiększa ryzyko chorób

12 marca 2026, 11:53

Leczenie antybiotykami może mieć długoterminowy wpływ na mikrobiom jelit. Naukowcy zauważyli, że skutki zażywania niektórych antybiotyków widać w mikrobiomie nawet 4 do 8 lat po zakończeniu terapii. Szwedzi postanowili przyjrzeć się tej kwestii, gdyż od dłuższego czasu badania epidemiologiczne wskazywały na istnienie związku pomiędzy wysokim użyciem antybiotyków, a zwiększonym ryzykiem takich chorób jak cukrzyca typu 2 czy infekcje układu pokarmowego. Pojawiła się zatem hipoteza, że jakąś rolę może odgrywać mikrobiom, a wraz z nią pytanie o rolę antybiotyków.


Starożytna bakteria oporna na nowoczesne antybiotyki znaleziona w rumuńskiej jaskini

17 lutego 2026, 16:36

Jaskinia Lodowa Scarisoara w Rumunii to jedno z najbardziej intensywnie badanych jaskiń lodowych na świecie. Znajdujące się tam pokłady lodu mają około 100 000 metrów sześciennych objętości, a najstarsza warstwa pochodzi sprzed około 13 000 lat, co czyni je jednymi z najstarszych i największych tego typu struktur. Dla mikrobiologów to kapsuła czasu. Naukowcy z Akademii Rumuńskiej, Universidad de Antofagasta w Chile oraz Uniwersytetu w Bukareszcie pobrali próbki lodu, przeprowadzili sekwencjonowanie znalezionych tam mikroorganizmów i uzyskali wyniki, które zaskoczyły nawet ich.


Udało się wyleczyć myszy z cukrzycy typu I. Kolejny cel: ludzie

1 grudnia 2025, 13:55

Naukowcy z Uniwersytetu Stanforda wyleczyli myszy z cukrzycą typu I. Uczeni jednocześnie dokonali transplantacji komórek macierzystych krwi i komórek wysp trzustkowych od dawcy niepasującego immunologicznie. U myszy, które już chorowały na cukrzycę typu I doszło do całkowitego wyleczenia, a u myszy podatnych na tę chorobę, cukrzyca się nie pojawiła. U żadnego z badanych zwierząt nie pojawiła się choroba przeszczep przeciwko gospodarzowi, a przez 6 miesięcy prowadzenia eksperymentu żadne ze zwierząt nie wymagało ani podawania środków immunosupresyjnych, ani insuliny.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy